HAYDN, Joseph

Joseph Haydn

Engin eserleri, on sekizinci yüzyılın ikinci yarısında müzik tarihinde yaşanan ve enstrümantal müziğin özgürleşmesine yol açan derin değişimleri belgeliyor. En önemli türleri, motif-tematik gelişim tekniğini geliştirdiği senfoni ve yaylı çalgılar dörtlüsüdür; enstrümantal konçerto ve piyano müziğine önemli katkılarda bulunmuştur; hayatının son yıllarında büyük oratoryolarını bestelemiştir. Opera ve sanat şarkısı ise daha az önem taşır.

1732 Rohrau'da doğdu, muhtemelen 31 Mart'ta (1 Nisan'da vaftiz edildi).

1737 veya 1738 Amcası Johann Mathias Franck, müzik eğitimini denetlemek üzere onu yanına aldı.

yaklaşık 1739/40 Yaklaşık 8-10 yıl boyunca Viyana'daki Aziz Stephen Katedrali'nde koro üyesi olarak görev yaptı.

1750'den itibaren müzisyen, öğretmen ve besteci olarak geçimini sağladı.

1757–61 Kont Morzin tarafından müzik direktörü olarak görevlendirildi. Besteci olarak adını duyurdu: on beş senfoni, piyano sonatları, triolar, divertimentolar, yaylı çalgılar trioları, üflemeli çalgılar partitaları, Op. 1 ve 2 yaylı çalgılar dörtlüleri.

1761 “Günün Vakitleri” Senfonileri No. 6–8: “Le matin,” “Le midi,” “Le soir.”

1761'den itibaren Esterházy sarayında Prens Paul Anton tarafından, 1762'den itibaren Prens Nikolaus tarafından, 1790–96 yılları arasında Paul Anton II tarafından, daha sonra Nikolaus II tarafından, önce yardımcı kapellmeister, 1766'dan sonra ise kapellmeister olarak görevlendirildi.

1764–65 Mi bemol majörde 22 numaralı Senfoni, “Filozof”; Do majörde 30 numaralı Senfoni, “Alleluia”; ve Re majörde 31 numaralı Senfoni, “Hornsignal.” 1766 Prens Nikolaus Esterházy, yeni inşa edilen şatosundaki tiyatro için operalar talep eder. Haydn'ın operaları öncelikle özel günler için yazılmıştır, örneğin 1766'da İmparator'un ziyareti için "La Canterina". Prens Nikolaus için birçok bariton eser besteler.

1766–74 On sekiz senfoni, bunlar arasında Fa minör "La passione" (1768), Re minör "Lamentatione" (1770), Mi bemol majör "The Schoolmaster" (1774), Mi minör "Trauer" ("Yas") (1772) yer alır: genişletilmiş ifade aralığı (altısı minör tonlardadır), daha fazla kontrpuan.

1768 Goldoni'nin librettosuyla Eszterháza'daki yeni opera binasının açılışı için "Lo speziale"nin prömiyeri.

1770 "Le pescatrici" adlı dramma giocoso'nun prömiyeri. On yıllık bir aradan sonra, öncü yaylı çalgılar dörtlüleri "6 Divertimento" Op. 9 ve Op. 17'yi (1771) yazdı.

1771 Do minör 20 numaralı Piyano Sonatı.

1772 Fa diyez minör 45 numaralı "Veda Senfonisi", "6 Divertimento ('Güneş Dörtlüleri')", Op. 20, kontrapuntal tekniklerle karakterize edilir (bazılarının son bölümlerinde fügler bulunur).

1775 "L'incontro improvviso" operasının prömiyeri.

yaklaşık 1775-78 "Missa brevis sancti Joannis de Deo ('Küçük Org Ayini')."

1776 Prens Nikolaus, Eszterháza'da düzenli opera gösterileri yapılmasını istedi. Haydn, Viyana veya İtalya'dan ithal ettiği eserleri yerel zevke uyarladı. Eisenstadt'tan Eszterháza Şatosu'na taşındı ve yılın on ayını burada geçirdi. 1776'dan sonra enstrümantal müzik azdı, genellikle opera müziğiyle bütünleşmişti.

1777 Goldoni'den uyarlanan "Il mondo della luna"nın prömiyeri.

1779 Bestelerini sonraki on yıl boyunca dağıtan Artaria yayıneviyle temasa geçti.

1781 "La fedeltà premiata" operasının prömiyeri. Missa Cellensis, "Mariazellermesse"; Yaylı Dörtlüler, Op. 33 ('Rus Dörtlüleri'), dörtlü bestelemede oldukça uzun bir aradan sonra "oldukça yeni ve özel bir şekilde" (Haydn) yazılmış ve Haydn'ın enstrümanlarla oyunbaz etkileşimi anlamında "zekasının" paradigmatik bir örneği olarak kabul edilir.

1782 "Orlando paladino"nun prömiyeri. Bestelerini yurt dışına da satmaya başlar; 76-78 ve 79-81 numaralı Senfonilerini (1783-84) Paris'te bastırır.

1783 Re Majör Çello Konçertosu (Hob. VIIb: 2).

1784 “Armida”nın prömiyeri; bu noktadan sonra saray için başka opera bestelemez. Re Majör Piyano Konçertosu.

1785-86 Kont d’Ogny tarafından Paris'teki Concert de la Loge Olympique'te seslendirilmek üzere altı senfoni (Paris Senfonileri, 82-87 numaralı) yazması için görevlendirilir.

1787-90 Op. 50, 54 ve 55 numaralı Yaylı Dörtlüleri. Nikolaus'un ölümünden sonra Prens Paul Anton II tüm saray şapelini görevden alır; Haydn görevini sadece kağıt üzerinde korur.

1791 “L’anima del filosofo ossia Orfeo ed Eurudice” operasının bestelenmesi, ancak bu opera hiçbir zaman sahnelenmedi (ölümünden sonra 1951'de Floransa'da sahnelendi).

1791–92 Londra'da kalış, konser yöneticisi Johann Peter Salomon tarafından işe alındı. “6 Quartetti”, Op. 64; İskoç halk şarkılarının transkripsiyonlarının ilk cildi 1792'de yayımlandı. 93–98 numaralı ilk altı Londra Senfonisi'nin bestelenmesi, Sürpriz Senfoni No. 94 dahil.

1792 Keman, çello, obua, fagot ve orkestra için Si bemol majör Sinfonia Concertante.

1794–95 Londra'da ikinci kalış. 99–104 numaralı altı Londra Senfonisi, 104 numaralı senfoninin monotematik açılış bölümü vardır, “Askeri” Senfoni No. 100 Yeniçeri müziğini içerir; Sonat-rondo, son bölümün yeni bir biçimi olarak, örneğin 102 numarada.

1794 Nikolaus II'nin iktidara gelmesiyle, prensesin isim gününü her yıl kutlamak için bir ayin düzenlenmesi emri verilir. Altı yeni ayin yazılır: Si bemol majörde "Heiligmesse" ve "Kettledrum Ma".

1796'da Do majörde "ss", 1798'de Re minör/Re majörde "Nelson Ayini", 1799'da Si bemol majörde "Theresienmesse", 1801'de Si bemol majörde "Yaratılış Ayini" ve 1802'de Si bemol majörde "Üflemeli Orkestra Ayini"ni besteledi.

1796 "Çarmıhtaki Kurtarıcımızın Son Yedi Sözü"nün başlangıçta enstrümantal olan versiyonunun vokal düzenlemesi; Mi bemol majörde Trompet Konçertosu.

1797 İmparatorun İlahisi "Gott erhalte Franz den Kaiser" ("Tanrı İmparator Franz'ı Korusun") ve Op. 76 No. 3 Do majörde İmparator Dörtlüsü.

1798 "Yaratılış" oratoryosunun prömiyeri.

1801 "Mevsimler" oratoryosunun performansı.

1809 31 Mayıs'ta Viyana'da öldü.

© 2003, 2010 Philipp Reclam haziran. GmbH & Co. KG, Stuttgart